Niko Hendrickx
Over Contact Nieuwsbrief
‘Gaan waar ik nog niet ben geweest.’

Ik zie mijn eigen creatieve brein als een heelal waarin elke ster en elke planeet een idee is. Hoezeer deze hemellichamen ook op elkaar lijken, ze zijn altijd anders van inhoud en vorm. Er is een sterke drang in mij die al deze ideeën wil exploreren, een drang die mij van de ene planeet naar de andere voert. Zodra een idee onderzocht en uitgewerkt is, richt ik mijn blik op een naburige planeet of zoek ik een andere uitdagende ster.

Mijn universum ontstaat in het spanningsveld tussen gevoel, impulsiviteit en denken. In mij zit nog het kind dat verwonderd naar zichzelf en de wereld kijkt. In mijn kunst verwerk ik wat ik zie in een beeldende taal, zodat ik het een plaats kan geven in mijn persoonlijke ruimte.

Verandering, virtueel en reëel, menselijke gedragingen zoals geweld, communicatie, religie, dood en leven: dat zijn onderwerpen die mij aanspreken. Vaak gebruik ik metaforen en analogieën om een redenering en vervolgens een kunstwerk op te bouwen. Met mijn werk wil ik de toeschouwer aanzetten tot reflectie en/of een gevoel.

De ruimtereis in mijn eigen hoofd resulteert in een oeuvre dat een aaneenschakeling is van reeksen én solitaire werken. Daarbij verken ik voortdurend nieuwe methodes om mijn ideeën optimaal vorm te geven.

Het blijft een continue uitdaging om mijn telescoop te richten op andere werelden en die vervolgens op te zoeken. Ik wil steeds weer onbekende impulsen oppikken en nieuwe elementen toevoegen, om zodoende mijn eigen heelal meer te onderbouwen en te versterken.

Gaan waar ik nog niet ben geweest.

Lees meer

Verandering is het product (2016)

Het concept ‘verandering’ is in het werk van Niko Hendrickx essentieel: het kan zowel onderwerp als methode zijn. En als verandering de basis is, dan kan het resultaat niets anders zijn dan een eclectisch oeuvre.

Een kunstwerk is altijd het product van een creatief proces. Vandaag is een goed product nog vaak iets wat herkenbaar is, iets met een redelijk vaste vorm. Kunstenaars vinden een bepaalde stijl en exploreren die in de diepte. Ze identificeren zich met die stijl, met die vorm. Daardoor wordt de kunstenaar het product. Tegen die opvatting zet Hendrickx zich af.

In essentie zoekt Hendrickx elke keer opnieuw, soms impulsief, soms doordacht, naar methoden om een beeldend werk te maken dat anders is dan het vorige. Tot voor kort werkte hij daarvoor graag in series. In 2016 maakte hij echter de keuze om te stoppen met series, zodat hij nog meer zou kunnen ingaan op het concept van verandering.

Anders dan de klassieke opvatting, waarbij het kunstwerk het product is, huldigt Hendrickx de visie dat elk nieuw kunstwerk een creatief proces is waarbij ‘verandering’ het product is. Hierdoor zijn een vaste vorm en/of stijl geen noodzaak voor de kunstenaar, maar een uitdaging om er ‘veranderlijk’ mee aan de slag te gaan.

Een link trekken tussen kunstenaar en kunstwerk wordt hierdoor moeilijk. Hendrickx identificeert zich met verandering, en in mindere mate met het kunstwerk op zich. Het oeuvre kan zo haast surrealistisch onpersoonlijk overkomen, maar het is wel degelijk door en door de kunstenaar zelf.

Iets willen vasthouden en bestendigen is menselijk en begrijpelijk, maar toch onnatuurlijk. Niko Hendrickx kiest ervoor om niet twee keer in dezelfde stroom van zijn creatief proces af te dalen.

Panta rhei: de wereld volgens Niko Hendrickx (2010-2015)

Beeldend kunstenaar Niko Hendrickx raakt niet uitgekeken op de wereld van vandaag: voortdurend in beweging, onstuitbaar in evolutie. Dat ‘pantha rhei’ is voor hem de bron van het creatieve proces. Hij kijkt geboeid naar maatschappelijke trends die tegen een halsbrekend tempo ontstaan en weer verdwijnen. Zijn kunst is de interpretatie van die actuele tendensen binnen de samenleving. Voortdurend analyseert hij de manier waarop de mens zijn dagelijkse realiteit vormgeeft, en de impact van de actualiteit op het menselijke handelen. Onvermijdelijk duiken in zijn oeuvre kritische commentaren op ten aanzien van die realiteit.

Multidisciplinair

Verandering is in Hendrickx’ oeuvre essentieel. Ze zijn zowel onderwerp als methode: behalve vaak weerkerende thema’s in zijn werk zijn ze ook het platform voor de ontwikkeling van een eigen beeldtaal. In een wereld die zich in voortdurende verandering en vaak chaotische diversiteit aan ons toont en opdringt, moet de kunstenaar logischerwijze volgen.

Volgens Hendrickx is het niet zinnig om in deze tijd nog uitsluitend statische kunst te maken. De kunstenaar kan, te midden van zoveel chaos en verandering, niet anders dan zelf zoekend en weifelend in de wereld staan. Zijn beeldtaal moet de dynamiek van de wereld van vandaag reflecteren en er terzelfdertijd onderdeel van zijn.

Hendrickx kiest er daarom voor om zich niet te beperken tot één artistieke discipline. Hij geeft de voorkeur aan een multidisciplinaire aanpak, en combineert traditionele kunstvormen als schilder- en beeldhouwkunst met nieuwe media, waaronder video en 3D-animatie. Hij bouwt installaties met robotsculpturen, met modelbouwobjecten en Magere Hein, hij maakt ‘gelaagde’ doeken en raster- en duoschilderijen. Hendrickx weigert om definitieve stilistische keuzes te maken, hij schuimt alle bestaande stijlen en –ismen af en schept een wezenlijk eclectisch oeuvre.

Dynamisch

Hendrickx experimenteert voortdurend met het dynamische karakter van het beeld. Hij ontwerpt een eigen, deels virtuele wereld, waarin de toeschouwer geconfronteerd wordt met tegenstellingen. Om zijn persoonlijke kijk weer te geven op actuele maatschappelijke thema’s, creëert de kunstenaar een spanningsveld waarin uitersten met elkaar in interactie gaan. Een werk als ‘Fantasy gives us more freedom to do what we want’, een olieverfschilderij in combinatie met video, doet nadenken over het verschil tussen de typische fantasie van videospelletjes en de persoonlijke fantasie van de mens.

In zijn artistieke aanpak kiest Hendrickx bewust voor dezelfde diversiteit, twijfel en onzekerheid die hij in de wereld ziet. Met een haast filosofische verwondering over die wereld gaat hij onverdroten en consequent verder in de exploratie van zijn eigen kunstenaarschap en creativiteit. Desgevraagd drukt hij zijn visie daarover voorzichtig en genuanceerd uit: “Ik hoop dat ik nooit zal vinden wat ik zoek, want enkel zo kan ik deel worden van een dynamische evolutie.”

Ive Stevensheydens, curator Power Plays, Z33 (2006)

Naar eigen zeggen zoekt Niko Hendrickx in zijn werken naar een beeldtaal die aansluit bij de tijdsgeest. Daartoe werkt hij, eveneens volgens hem, eerder met statische media zoals schilder- en beeldhouwkunst. De uitdaging bestaat er voor hem in om “binnen deze kunstvormen het dynamische aspect van onze samenleving te vatten om een manier te zoeken die meer dynamiek in het werk brengt”.

Hendrickx concentreerde zich tot 2000 vooral op sculpturen (in gelakt plaatstaal) en werken op papier, met in het bijzonder tekeningen en gerasterde olieverfschilderijen. Vanaf 2003 grijpt hij ook videotechnieken aan in installaties die mikken op een interactief proces tussen kunstenaar en toeschouwer. Zijn videowerken appelleren aan technieken uit de animatiefilm. Zo zet Hendrickx zijn sculpturen en schilderwerk met behulp van digitale technieken over in ‘reële beelden’: in situaties die hij draaide in zijn directe omgeving (de school in ‘UFO gezien in Bree!’; de overweg met passerende trein in ‘On the Origine of Butterflies by Means of Personal Selection’ als voorbeelden). In zijn installaties vervult de ruimte vaak een cruciale rol: de kunstenaar wendt de architectuur van de locatie aan om de handeling te stuwen, of sterker, om het ‘verhaal’ vorm te geven en te laten ‘plaatsvinden’. In korte video’s die er niet van terugschrikken te flirten met naïviteit verkent Hendrickx absurde situaties met een bitterzoete existentiële grondlaag.

Voor ‘Power Plays’ creëerde Hendrickx ‘Distance to Morsemaille... And Back’, een installatie bestaande uit twee door een metalen buis verbonden monitoren. “We have got e-mail too” – “So do we” communiceert het het ene beeldscherm (of gebied) met het andere. Niet per e-mail, maar met Morsecode, een ‘gedateerd’ communicatiemiddel dat vandaag nog een handvol gespecialiseerde diensten gebruikt. Hendrickx ironiseert verbanden tussen het ‘globale’ internet en de regionale geografie.

De installatie ‘Distance to Morsemaille …and Back’ brengt niet alleen een sculptuur (een hamertje in polyester), maar vooral ook de toeschouwer in beweging. Geprikkeld door beeld en klank moet deze zich door de ruimte verplaatsen om op de twee monitoren de in tekst vertaalde morse te lezen en om zo de boodschap te begrijpen.

Lief Brijs FLACC (2003)

Het werk van Niko Hendrickx (°1974, Bree) heb ik nog maar pas leren kennen toen de kunstenaar zijn dossier kwam voorstellen in het FLACC

Het dossier bevatte werken van 1999 tot 2003.

Het valt me op dat het werk van Niko op korte tijd opvallend is geëvolueerd.

Vooral enkele van zijn meest recente schilderijen denk ik, verdienen enige aandacht. Maar ook zijn idee voor ruimtelijk werk is niet onverdienstelijk, hoewel nog niet uitgeklaard.

Aangenaam is vast te kunnen stellen dat Niko een eigenzinnige weg bewandelt die daarom niet op het eerst gezicht meteen sympathie opwekt.

Onmiddellijk refereert zijn manier van schilderen naar een samenleving van gelaagdheid, fragmentatie en een schijnbaar onverzadigbare opeenhoping van beelden. Tegelijk is zijn schilderwijze alles behalve vluchtig. Hij schildert met olieverf. Evenmin maakt hij zich ervan af door chaos te scheppen. Zijn werk is duidelijk gestructureerd. Bovendien is hij niet te bedeesd om de beschouwer met een politieke kwestie te confronteren.

Het is nog vroeg om nu al in te schatten hoe Niko Hendrickx zijn weg verder zal ontwikkelen. Maar de eerste indruk heeft me overtuigt dat hij weet waar hij naar toe wil, dat hij een idee heeft en het geduld om dit zo scherp en duidelijk mogelijk te visualiseren in beelden, ruimtelijk en/of in het twee dimensionale vlak.

Contact en Nieuwsbrief

Klik op de afbeelding links om mij te emailen.

Indien u een nieuwsbrief wilt ontvangen vul rechts je gegevens in. Afhankelijk van mijn activiteit ontvangt u 1 tot 4 nieuwsbrieven per jaar.

Creative Commons License